Jan Vaessen en Francine Houben hadden terecht een mooi plan ontwikkeld op basis van synergie. Zeker nooit op basis van onderling concurrentie tussen twee museale instellingen in een provinciale stad. Arme Pauline Krusseman, hoe heeft zij zich ooit kunnen laten strikken voor een bestuursfunctie met daarin een direct liaison met de politiek? Hoe heeft het kunnen gebeuren dat het bestuur zo’n Erik Schilp en Valentein Byvanck als directieduo heeft benoemt? Hoeveel ondeskundigheid ten aanzien van dit ambitieuze plan kan er geactiveerd worden? Drie of zelfs vier politieke partijen die met elkaar in hevige concurrentie strijd zijn, moeten elkaar samen vinden in één historisch bed: SP, CDA, VVD, PvdA? Lees de culturele paragraven in hun partijprogramma’s en je hoeft geen helderziende te zijn om te kunnen voorspellen dat dit zou eindigen in een richtingen strijd.
Het “Peter principle” en “De wet van Murphy” zijn hier beiden actief en het culturele veld loopt bij het algemeen publiek, over de volle breedte weer de klappen op en de imago schade. Alle vooroordelen lijken weer eens gemakkelijke te kunnen worden bevestigd. Het huidig bestuur van het NHM doet er verstandig aan terug te treden. Van Schilp en Byvanck kunnen ook beter snel iets anders gaan doen. Alle betrokken dienen zich eens goed achter de oren te krabben en zich af te vragen wie zij een dienst bewijzen?
De observaties van Letty Randshuizen in de Volkskrant kortgeleden waren geheel juist . Het is duidelijk dat tot nog toe er door bestuur en directie of de politiek, werkelijk met weinig liefde aan dit initiatief is gewerkt. Iedereen lijkt stomweg verblindt te zijn door zijn ambities, de pot met geld en partij ideologische motieven. Daar boven uit is persoonlijke ambitie, een is een slechte raadgever bij iets waar diplomatiek is vereist. Waarom alle uitgangspunten verlaten, waarop juist het plan van Jan Vaessen zich kwalificeerde?
Binnenkort komt Gijs van Tuyl beschikbaar, mogelijk kan hij na de redding van het Stedelijk Museum in Amsterdam, samen met Jan Vaessen een uiterste inspanning doen om alsnog voldoende goodwill bijeen te brengen voor dit plan, maar ik vrees dat het inmiddels rond uit hopeloos is.
Ikzelf stel voor dat de Tweede Kamer zelf snel besluit schoonschip te maken en de hele opdracht terugneemt en de beschikbare middelen, het hele budget in een fonds stopt ter bevordering van historische kennis en promotie van onze geschiedenis. Hieruit subsidies beschikbaar stelt aan initiatieven van bestaande instellingen in de hele breedte van het culturele veld om de inmiddels veroorzaakte imagoschade te herstellen en mogelijk de beoogde doelstellingen alsnog te realiseren zonder een nieuw museum uit de grond te willen stampen: Het bevorderen van historische kennis en historisch bewustzijn bij een breed en algemeen publiek.
Mogelijk kan dan het Zeeuwsmuseum en het Zuiderzee museum als mee van de eerste een subsidie hiertoe ontvangen. Ik heb gelezen dat het daar met de historische aspecten van deze musea slecht is gesteld. En hoe zat het ook al weer met die brug, die John Foster Brug in Arnhem. Was die film niet in Deventer opgenomen? De titel: “A Bridge too Far!”
Het SMAK in Gent presenteert een retro perspectief van mediakunstenaar Dara Birnbaum. Al meer dan dertig jaar stelt zij in haar werk centraal, hoe wij worden beïnvloed en gemanipuleerd door beeld, televisie en multimedia. Hoe wij naar politieke gebeurtenissen kijken. Allang de zestig voorbij is ze echter nog steeds nadrukkelijk aanwezig met haar politiek geëngageerde en kritische kunst. Je zou bijna kunnen zeggen het kan eigenlijk niet actueler. De thematiek van haar vroege videowerken uit de jaren 70-tig zijn wat betreft hun vraagstelling nog altijd even actueel, maar hoe kan het ook anders dan dat de presentatie van haar werk uit die vroege tijd, in onze huidige wereld waarin we meer al ooit overweldigd worden door de inzet van grootse media spektakels, gedateerd aan doet?
Wie bepaald ons perspectief, het kader van onze blik, waarin we de beelden aangeleverd krijgen?

In de transformatie van de centrale tentoonstellingszaal in het nieuwe gedeelte van het Boijmans van Beuningen Museum is zij er wonderwel in geslaagd, bezoekers dit medicijn voor te toveren. Na het achterlaten van je schoeisel, wordt je over dik tapijt, geruisloos binnengeleid in deze andere wereld. In het halfdonker, in de met golvende glasgordijnen afgehangen organische ruimte, wordt je binnengeleid in het universum dat Pipilotti Rist hier voor je heeft voorbereid.
Dwalend langs de fijne vitrages, wordt je ondergedompeld in fonteinen van kleurrijke projecties, op vloeren en wanden. Heb je uitnodigend plaatsgenomen op een heuvellandschap van kussens en tapijten, wordt je al snel meegevoerd in dit kleurrijke recente werk van de kunstenaar. In het visueel delirium van haar films. Beelden waarin de camera moeiteloos door ruimte lijkt te kunnen buitelen en je in close-up laat wegzweven. We worden gebombardeerd met dromerige taferelen, die overvloedig, bijna arcadisch en paradijselijk aandoen. Al snel is elke weerstand gebroken en worden we bedolven onder lawines van bloemen, uiteenspattende rijpe vruchten en niet beangstigend, omsloten door water. Onze innerlijk gedachten volgen als vanzelfsprekend, de wervelingen van het blijkbaar remmingloze, beschikbare naakte lichaam van het personage in de films. Gecompleteerd met beelden uit ongerepte natuur, voorzien van natuurgeluiden en psychedelische smoezel muziek, zijn we als plotseling verlost uit benarde situaties, verlost van elke sombere gedachten. Kijk je onverwacht in het gezicht van een medebezoeker, dan overheerst de ontspanning en een gemoedelijke glimlach. In deze wereld is alles en zonder moeite mogelijk!

